Scriptie: AVG & minderjarigen

Afgelopen maanden heb ik in het kader van mijn opleiding een afstudeeronderzoek uitgevoerd met als onderwerp “de AVG in het basisonderwijs”. De titel van mijn scriptie was “Wij leren lezen, wie leest er mee”. Sommige delen uit mijn scriptie plaats ik in blog-vorm op deze pagina. Alle gepubliceerde delen lezen? Kijk dan op wijlerenlezen.nl. 

In dit hoofdstuk wordt stilgestaan bij de specifieke bescherming die minderjarigen vanuit de AVG krijgen op het gebied van privacy. In de wet wordt gesproken over kinderen.

“Kinderen hebben met betrekking tot hun persoonsgegevens recht op specifieke bescherming, aangezien zij zich allicht minder bewust zijn van de betrokken risico’s, gevolgen en waarborgen en van hun rechten in verband met de verwerking van persoonsgegevens. Die specifieke bescherming moet met name gelden voor het gebruik van persoonsgegevens van kinderen voor marketingdoeleinden of voor het opstellen van persoonlijkheids- of gebruikersprofielen en het verzamelen van persoonsgegevens over kinderen bij het gebruik van rechtstreeks aan kinderen verstrekte diensten. In de context van preventieve of adviesdiensten die rechtstreeks aan een kind worden aangeboden, is de toestemming van de persoon die de ouderlijke verantwoordelijkheid draagt, niet vereist.” Aldus overweging 38 van de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), 2017).

De AVG eist dat iedere verwerking voortkomt vanuit een grondslag. Dit kan bijvoorbeeld een wettelijke grondslag zijn zoals het voldoen van een onderwijsorganisatie aan wet- en regelgeving. Een andere grondslag is de grondslag gebaseerd op toestemming. Dit houdt in dat de betrokkene(n) expliciet toestemming moet geven voor er wordt gestart met het verwerken van persoonsgegevens.

Hoe zit dit met een kind op de basisschool? Deze vraag beantwoordt de wetgever in artikel acht van de AVG. De wet geeft aan dat een verwerking van persoonsgegevens alleen is toegestaan als er toestemming wordt verleend door de ouders of door de voogd van het kind. Dit geldt voor kinderen die jonger zijn dan 16 jaar. Vanuit Europees verband is er voor ieder land een mogelijkheid om hiervan af te wijken. De leeftijd mag maximaal zakken naar 13 jaar. In de Nederlandse uitvoeringswet AVG staat de leeftijd van 16 jaar opgenomen (Memorie van toelichting Uitvoeringsweg Algemene verordening gegevensberscherming, 2017).

Pexels.com

Een andere grondslag om gegevens te verwerken is als deze verwerking noodzakelijk is voor de behartiging van gerechtvaardigde belangen van de verwerkersverantwoordelijke. Dit zouden organisaties als vrijbrief kunnen lezen om alsnog massaal persoonsgegevens van minderjarigen te kunnen verwerken zonder de expliciete toestemming van ouders.

Daarom heeft de wet ook hierin voorzien. Een verwerking vanwege gerechtvaardigde belangen kent namelijk een zogenoemde belangen- en rechtenafweging. Wanneer iemands recht op vrijheid, iemands grondrecht of iemands belang zwaarder weegt dan de belangen van een verwerker, mogen er geen persoonsgegevens verwerkt worden.
Bijzonder is dat de wetgever hierbij aangeeft dat wanneer iemand een kind is, dat zijn of haar belang zwaarder weegt dan bijvoorbeeld datzelfde belang van een volwassene.

De genoemde belangenafweging bij deze verwerkingsgrondslag kent één uitzondering. Als de verwerking van gegevens plaatsvindt door overheidsinstanties in het kader van het uitoefenen van hun taak, gaat de wet er vanuit dat het maatschappelijke belang van deze verwerking zwaarder weegt dan het belang van een enkel persoon of kind (Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), 2017).

Let op! Op bovenstaande tekst zit auteursrecht. Het kopiëren van deze tekst naar je eigen scriptie = plagiaat. Ook het kopiëren van deze tekst naar andere (online) plekken is niet toegestaan. Linken naar dit bericht mag natuurlijk wel altijd ;-).